İnme riskini düşürmek için düzenli yaşam şart

İnme riskini düşürmek için düzenli yaşam şart

Ekim 30, 2019 0 Yazar: admin

İnme illetinde birinci müdahalenin yanı sıra, kollayıcı tedbirler ile mümkün riskin azaltılabileceğini belirten Türkiye İş Bankası iştiraki Bayındır Söğütözü Hastanesi Nöroloji Kısım Lideri Uzm. Dr. İhsan Özcan Ertürk, Yerküre İnme Haftası sebebiyle kıymetli açıklamalarda bulundu:

Dünya Sıhhat Örgütü’nün tarifiyle inme, damarsal neden dışında görünürde gayrı bir neden olmadan, ani gelişip, bölgesel yahut tüm dimağı ilgilendiren işlev bozukluğudur. Vücut fonksiyonlarında kalıcı hasarlara neden olabildiği üzere, vefatla de sonuçlanabilir. Yerkürede kalp illeti ile kanserden sonra en sık irtihal ve erişkin nüfusta en değerli sakatlık nedenidir.

İnme, dimağ damarlarındaki kanama ya da tıkanmaya bağlı olarak ortaya çıkabilir. Dimağda kan akımının kesildiği kesimde, kanın taşıdığı oksijen, glukoz üzere yaşamsal kıymetteki gereksinimler karşılanamayacağı için dimağ hücrelerinin irtihali başlar. Buna bağlı olarak dimağın o nahiyesi işlevini kaybeder ve hastalarda çeşitli belirtiler ortaya çıkar. Vücudun bir yarısında uyuşukluk, kuvvetsizlik, konuşma ve görme bozuklukları, dengesizlik, bilinç değişiklikleri bunlardan bazılarıdır.

Koruyucu tedbirlerle riski düşürün

İnmeye neden olan faktörlerin bilinmesi ve bunları değiştirmek için yanlışsız tedbirlerin alınması kıymetlidir. Bir farklı deyişle, inme riski alınacak gözetici tedbirlerle en aza indirilebilir. Kuşkusuz inme geçirmede rol oynayan yaş, cinsiyet, ırksal köken, ailede benzeri hastalık olması üzere birtakım risk faktörlerini değiştirmek mümkün değildir. Lakin bunların dışında kalan, inme geçirmenize neden olabilecek birtakım etmenleri kontrol altında alabilmeniz mümkündür.

Koruyucu en değerli önlem, münasebetli ömür biçimi oluşturmaktır. Bu bağlamda, hipertansiyon, diyabet, atrial fibrilasyon, yüksek lipid seviyeleri, sigara, ağır alkol tasarrufu, şişmanlık, hareketsiz hayat üzere değiştirilebilen risk faktörleri ile savaş etmek gerekir. Başkaca risk faktörlerinin, birbirlerinin tesirini katlanarak artırdığını da unutmamak gerekir.

Giyinip soyunurken zorlanıyorsanız dikkat

İnme belirtileri, etkilenen nahiye (beyin, beyincik, dimağ sapı), etkilenen taraf (sağ, sol) ve etkilenmenin şiddetine nazaran değişir. Hadise dimağın sağ yarı küresinde olduğunda vücudun sol yarısı, sol yarı küresinde olduğunda vücudun sağ yarısı etkilenir. Bunun sonucunda güçsüzlük, uyuşukluk, konuşma, algılama ve görme sahası kaybı gelişir. Mekân algılamada, giyinip soyunma üzere evvelden kolaylıkla yapılabilen günlük ömür aktivitelerinde güçlük çekme ortaya çıkabilir.

Beyincik etkilendiğinde istikrar ve uyum zorlukları ortaya çıkar. Baş dönmesi, bulantı, kusma görülür. Dimağ sapı, vücudumuzun bilinçli denetimimiz dışında çalışan ve teneffüs, kan basıncı, kalp atımı üzere yaşamsal kıymete sahip işlevlerinin denetim edildiği merkezleri bulundurur. Bu nahiyeyi etkileyen bir inme atağında, vücudun hem sağ hem de sol tarafını etkileyen felçler, teneffüs, yutma üzere işlevlerin kaybı ile hayatı tehdit eden tabloların ortaya çıkmasına neden olur.

İnme belirtileri

– Yüz, kol ve bacaklarda, münhasıran vücudun yarısında ani uyuşma ve/veya kuvvet kaybı,

– Ani bilinç bulanıklığı, konuşma yahut konuşulanları meale güçlüğü,

– Çift görme yahut görmede kayıp halinde ani görme bozukluğu,

– Ani yürüme güçlüğü, dengesizlik sersemlik hali,

– Nedeni bilinmeyen ani baş ağrısı.

Bu belirtilerden biri yahut birkaçı varsa acilen hastaneye başvurmanız gerekir. Bu bulgular daha evvel sizde oluşup dakikalar içinde düzeldiyse “geçici iskemik atak” geçirdiğiniz manasına gelir.

Çoğu süreksiz olsa da yüksek risk taşır

Geçici iskemik atak, inme belirtilerinin 24 saatten az, çoklukla birkaç dakika ile birkaç saat arasında sürüp külliyen düzeldiği durumları tanımlar. Belirtiler külliyen geçtiği için hastalar ve yakınları tarafından önemsenmemesi binaenaleyh büyük bir tehlike oluşturur. Aslında öncü, uyarıcı bir durumdur ve önlem alınmazsa çoğunlukla akabinde gelecek bir inmenin habercisidir.

Damarlar kan pıhtısı ya da devir içinde plaklar ve yağ birikintileri ile tıkandığında oluşur. Tüm inmelerin % 85’i iskemik inmedir. Beyindeki bir damardan dimağa kan sızıntısı olduğunda kanayıcı inme meydana gelir. Görülme sıklığı iskemik inmeye nazaran çok daha azdır. Gelgelelim inme sonucu ölümlerin %30’undan sorumludur.

Tedavide kritik olan birinci müdahale anı

İnme, dimağ dokusunun enfarktüsüdür, kalp enfarktüsü üzere acil ve bilinçli müdahale gerektiren bir durumdur. İnme tedavisinde geç müdahale kadar, yanlış pratikler da marazın dimağda yarattığı hasarı artırabilir. İnme geçiren hasta için mesken koşullarında yapılabilecek bir şey yoktur. İnme belirtilerini tanımak ve vakit kaybetmeksizin teneffüsü rahat sürdürebileceği bir konumda elverişli sıhhat kurumuna başvurmak inme sonrası kalacak sakatlıkların en aza indirilmesinde büyük kıymete sahiptir.

İlk 3 saat tıkanan damara müdahale edebilmek açısından kritik değerdedir. Bu hastalara en kısa vadede, tıkanan damarın açılması için acilen tedaviye başlanmalıdır. Böylelikle dimağ hasarı en alt seviyede tutulabilir ve velev hasarsız bir sonuç elde edilebilir.

İnme riskinizi azaltmak için:

Kan basıncınızı takip edin: Yüksek kan basıncı inme açısından en değerli risk faktörüdür. Kan basıncınızı bilmiyorsanız ölçtürün. Kan basıncınız yüksek ve tedavi altındaysanız denetimlerinizi aksatmayın.

Tedavilerinizi aksatmayın: Atrial fibrilasyon, kalp içinde pıhtı oluşumuna yol açabilir. Atrial fibrilasyonunuz varsa tedavinizi aksatmayın.

Sigaradan vazgeçin: Sigarayı bırakın. Sigara içenlerin içmeyenlere nazaran inme riski 2-3 kat daha yüksektir.

Alkol tüketimini sınırlayın: Ağır alkol tüketiminden kaçının.

Önce kolesterolü düşürün: Yüksek kolesterol inme riskini artırır. Diyeti, egzersizi ve kullanıyorsanız ilacınızı aksatmayın.

Yaşam biçiminizi gözden geçirin: Diyabetik bir hastaysanız hekiminizin ömür biçiminiz, diyetiniz ve almanız gereken ilaçlar konusundaki tekliflerini noktasına getirin.

Egzersiz hayatınızın bir modülü olmalı: Egzersiz yapmayı bir hayat biçimi haline getirin.

Diyetiniz yoksul olsun: Az tuzlu, doymuş yağdan yoksul diyete alışın.